Ўзбекистонда ҳаво сифати кескин ёмонлашган кунларда ушбу муаммо муҳокамалар марказида турибди. Президент Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева бошчилигида Экология қўмитаси биносида ўтказилаётган йиғилиш мавзунинг бевосита юқори раҳбарият даражасига кўтарилганини кўрсатди. Расмийлар бу масала расмий ҳисоботлар эмас, балки амалдаги натижа ва кундалик назорат режимига ўтганини айтишмоқда.
Икки ҳафта ичида иккинчи йиғилиш — муаммога фавқулодда ёндашув
Сўнгги 10 кун ичида Администрация раҳбари иштирокида атмосфера хавоси бўйича иккинчи йиғилиш ўтказилаётгани ҳукуматнинг тезкор позициясини кўрсатади.
Таъкидланганидек, бу муаммони оддий чора-тадбирлар билан эмас, муддат, ижрочи ва назорат аниқ белгиланган лойиҳа менежменти тамойиллари асосида ҳал этиш лозим.
Администрация раҳбарининг билдиришича, Президент ҳар куни вазият бўйича ҳисобот сўрамоқда. Масала стратегик ёки фаслга оид эмас, мамлакат хавфсизлиги ва аҳоли саломатлиги билан боғлиқ устувор йўналишга айланган.
Муаммо нимада? Тизимлилик йўқлиги — асосий сабаб
Саида Мирзиёева йиғилишда ҳаво сифати бўйича илгари қабул қилинган қарорларда тизимли ёндашув ва аниқ режалаштириш етишмаганини айтиб ўтган. Бу эса ҳар йили ҳаво сифати ёмонлашувига олиб келган.
Расмийлар нафақат табиий, балки инсон омилини ҳам истисно этишмаган. Улар таъкидича, муаммо уч асосий гуруҳдан келиб чиқади:
Табиий омиллар — иқлим, ҳаво массаларининг ўзгариши, қурғоқчилик.
Инфратузилма муаммолари — тўсилган ариқлар, кам дарахт, қуруқ майдонлар.
Техноген омиллар — иссиқхоналардан чиқиндилар, саноат чиқиндилари, қурилиш майдонларидаги чанг.
Ифлосланиш кўп манбадан келиб чиқётгани боис, ечим ҳам кўп қатламли ва комплекс бўлиши шарт.
Уч даражали чора-тадбирлар: тизимли ечим архитектураси
Йиғилишда муҳокама қилинган чора-тадбирлар уч асосий даражани қамраб олади:
1) Экологик инфратузилма
кўкаламзорлаштиришни кенгайтириш;
шаҳар ариқлари ва анҳорларни тиклаш;
микроиқлимни барқарорлаштириш.
2) Техноген манбаларни назорат қилиш
иссиқхоналарнинг чиқиндиларини қатъий мониторинг қилиш;
саноат корхоналари ва қурилиш майдонларида чанг чиқишини чеклаш;
фильтр ва тозалаш ўлчамларини жорий этиш.
3) Ташкилий ечимлар
ҳар бир вазифа учун аниқ муддат, ижрочи, назорат механизми белгилаш;
махсус комиссияни лойиҳа менежменти асосида ишлатиш;
очиқ ҳисобдорлик ва электрон мониторинг тизими.
Администрация раҳбари келгуси йилда айни вазиятнинг такрорланишига йўл қўймаслик шарт эканлигини қайд этган. Агар ифлослантирувчи манбалар турлича бўлса, чора-тадбирлар ҳам кўп қатламли бўлиши лозим.




