Ўзбекистонда ахборот сиёсати очиқлик сари бораяптими ёки аксинча?!
Бош прокуратура 26 октябрь куни Тошкентнинг Қибрай туманида содир бўлган суиқасд уриниши бўйича тергов ўтказмоқда. Манбаларга кўра, ҳужумнинг эҳтимолий нишонларидан бири собиқ ҳукумат мансабдори Комил Алламжонов бўлиши мумкин. Тадбир доирасида тўрт киши қўлга олинган бўлиб, ҳокимият томонидан ҳужумнинг мақсади ёки нишонлари ҳақида маълумот берилиши ҳали тасдиқланмаган, деб ёзади The diplomat нашри.
Нашр собиқ амалдорга уюштирилган суиқасд ортида ОАВ ва мустақил блогерларга босим қилингани ҳақида ёзмоқда.
Бош прокуратура оммавий ахборот воситалари ва блогерларни огоҳлантириб, “асоссиз ва қўрқинчли маълумот тарқатганлик учун” жиноий жавобгарлик борлигини таъкидлади. Бу баёнот медиа томонидан Алламжоновни эҳтимолий нишон сифатида кўрсатган хабарлар ортидан келиб чиқди, дейилади мақолада.
Ўзбекистон ҳокимиятлари ОАВни фақат расмий баёнотларга таяниб ахборот беришга чақириб, уларнинг турли манбалар ёки ижтимоий тармоқлардан фойдаланмаслигини сўрамоқда. Бу муносабат айниқса катта таъсирга эга бўлган блогерларга қаратилган.
Бу ҳолат Ўзбекистондаги ОАВга бўлган совети даврига хос назорат ва ёндашувни акс эттиради, унга кўра ҳукумат медиа воситаларини давлат манфаатларини қўллаб-қувватловчи восита сифатида кўради. Бу муносабат, кўпинча, ахборот тарқатишни назорат қилишга қаратилган бўлиб, совети давридан келиб чиққан мафкурага яқин.
Мақолада Ўзбекистоннинг ҳозирги медиа сиёсати Ғарб стандартлари билан солиштирилиб, у ерда журналистика жамоат манфаатларини қўллаб-қувватловчи мустақил “куч” сифатида қадрланади. Ўзбекистонда эса баъзи расмийлар бу моделга қарши туриб, мустақил медиа кучини таҳдид сифатида кўради.
Мақолада Марказий Осиёда ҳали ҳам совети даврига хос медиага қарашлар сақланиб қолгани ва ҳукуматлар мустақил ахборот тарқатиш ва ОАВнинг мустақиллигини ўзларига таҳдид сифатида қабул қилишини таъкидлайди. Бу эса минтақа бўйлаб медиа эркинлиги ва ошкораликка таъсир кўрсатади.
Ўзбекистондаги мазкур суиқасд уринишидан келиб чиққан тергов, Ўзбекистоннинг совети таъсирини сақлаб қолган медиа сиёсати ва ахборот тарқатишга бўлган талаблар ўртасидаги зиддиятни кўрсатиб беради. Ҳозирги даврда жамоатчилик ишончли маълумот талаб қилаётган бир пайтда, ахборот манбалари турли хил бўлиб, ОАВнинг мустақиллигига эҳтиёж ортиб бормоқда.




