Исроил ва ҲАМАС ўртасида Ғазо секторидаги қуролли тўқнашувларни тўхтатиш ва асирларни озод қилиш бўйича муҳим келишувга эришилди. Бу ҳақда бир қатор халқаро ахборот манбалари, жумладан, Al Jazeera, Aл-Kоҳира ал-Ихбария телеканаллари ва Ynet портали хабар берди.
Сулҳнинг асосий шартлари
ҲАМАС ўзининг воситачилар орқали Ғазода ўт очишни тўхтатишга ва асирларни озод қилишга тайёр эканини маълум қилди. Келишувга кўра, Исроил кучлари дастлабки босқичда Ғазо сектори чегараларидан 700 метр узоқликка чекинади. Бу қарор минтақа аҳолисига хавфсизликни таъминлаш ва гуманитар ёрдам кўрсатиш имкониятини оширади.
Фаластинлик гуруҳлар ўз навбатида биринчи босқичда 33 нафар исроиллик асирни озод қилишни ваъда қилган. Ал-Жазира телеканалига кўра, бу ишларни амалга оширишда воситачилар муҳим роль ўйнаган.
Музокараларнинг қийинчиликлари
Музокаралар жараёнида ҲАМАС янги талаблар қўйган, аммо Исроил ушбу талабларни қабул қилмади. Ynet порталига кўра, бу талаблар икки томон ўртасидаги келишувни кечиктирди, бироқ сулҳга келишга ҳалақит бермади.
Аввалги сулҳлар сабоқлари
2023 йилда Исроил ва ҲАМАС ўртасида бир неча вақтинчалик сулҳ келишувлари амалга оширилган эди. Жумладан:
Ноябрь, 2023: Тўрт кунлик сулҳда ҲАМАС 50 нафар исроиллик асирни озод қилишни, Исроил эса 150 нафар фаластинлик маҳбусни озод қилишни зиммасига олган.
Ноябрь охири, 2023: Қатар воситачилигида мазкур келишув яна икки кунга узайтирилган. Бу вақт давомида Ғазо секторига гуманитар ёрдам етказиш ва қўшимча асирларни озод қилиш режалаштирилган эди.
Бунга қарамасдан, ушбу келишувлар узоқ муддатли барқарорликни таъминлай олмади. 2024 йил январь ойида ҲАМАСнинг янги талаблари ва Исроил томонидан уларни қабул қилинмагани икки томон ўртасидаги зиддиятларни янада кучайтирди.
Халқаро муносабатлар ва Трампнинг позицияси
АҚШнинг сайланган президенти Дональд Трамп ушбу келишувни халқаро ҳамжамиятнинг қўшма саъй-ҳаракатлари натижаси сифатида баҳолаб, ҲАМАС томонидан ушлаб турилган исроиллик асирларнинг озод этилиши яқин кунларда амалга оширилишини таъкидлади.
Хулоса қилиб айтганда, Исроил ва ҲАМАС ўртасидаги мазкур келишув минтақадаги зўравонликларни вақтинча тўхтатиши мумкин. Аммо, аввалги сулҳларнинг қисқа муддатли бўлганини инобатга олганда, узоқ муддатли тинчлик ўрнатилиши учун ҳар икки томон ўртасидаги ишончли мулоқот ва сиёсий келишувлар талаб этилади.




